Umowa zlecenie to forma zatrudnienia, która od lat cieszy się popularnością – zarówno wśród pracowników, jak i pracodawców. Niestety, nie daje ona takich samych uprawnień jak umowa o pracę, szczególnie w kontekście stażu pracy, który wpływa między innymi na długość urlopu, odprawy czy emeryturę. Rząd zapowiedział jednak istotne zmiany – od 2026 roku okres zatrudnienia na umowie zlecenie ma zostać uwzględniony w stażu pracy. Co to oznacza w praktyce i jakie będą konsekwencje tej zmiany? Sprawdźmy.
Planowane zmiany w przepisach – nowy rozdział dla umów cywilnoprawnych
W ostatnich miesiącach Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozpoczęło prace nad zmianą przepisów dotyczących Kodeksu pracy oraz innych ustaw. Celem jest zwiększenie ochrony osób pracujących na podstawie umów cywilnoprawnych, a konkretnie – umożliwienie wliczania okresu zatrudnienia na umowie zlecenie do tzw. stażu pracy. Zmiana ma dotyczyć także innych form aktywności zawodowej, takich jak świadczenie usług, samozatrudnienie czy działalność gospodarcza.
Nowelizacja ma wejść w życie z początkiem 2026 roku, co oznacza, że obecnie – w 2025 roku – obowiązują dotychczasowe przepisy. Nadal więc czas przepracowany na umowie zlecenie nie wpływa na wysokość odpraw, nagród jubileuszowych czy liczby dni urlopu wypoczynkowego.
Chcesz wiedzieć, jak według aktualnych przepisów liczyć staż pracy pracownika? Dowiesz się tego na szkoleniach kadrowych w Centrum Verte.
Dlaczego to ważne?
Dla wielu osób zatrudnionych poza klasyczną umową o pracę, obecne przepisy są niesprawiedliwe. Pomimo wykonywania realnej pracy przez lata, ich doświadczenie zawodowe nie wlicza się do stażu pracy, a tym samym nie wpływa na:
- długość należnego urlopu,
- wysokość dodatków stażowych,
- prawo do nagrody jubileuszowej,
- długość okresu wypowiedzenia,
- prawo do odprawy emerytalnej.
Proponowane zmiany mają wyrównać szanse osób zatrudnionych na różnych formach umów i umożliwić im pełniejszy dostęp do praw pracowniczych.
Kiedy umowa zlecenie zacznie się wliczać do stażu pracy?
Rząd planuje wprowadzenie nowych przepisów od 1 stycznia 2026 roku. Oznacza to, że dopiero od tego dnia będzie możliwe wliczanie czasu przepracowanego na umowie zlecenie do stażu pracy – pod warunkiem, że za dany okres były odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne.
Co istotne, zmiany mają dotyczyć również:
- osób prowadzących działalność gospodarczą,
- samozatrudnionych,
- wykonujących usługi na podstawie umów agencyjnych lub o świadczenie usług,
- członków spółdzielni rolniczych,
- osób współpracujących z przedsiębiorcą.
W projekcie przewidziano również uwzględnienie okresów, w których składki nie były obowiązkowe – np. w przypadku studentów i uczniów do 26. roku życia.
Jak wygląda sytuacja w 2025 roku?
W 2025 roku przepisy pozostają bez zmian. Zatrudnienie na podstawie umowy zlecenie nie wlicza się do stażu pracy, a osoby wykonujące obowiązki na podstawie takich umów są traktowane inaczej niż pracownicy etatowi. Choć ZUS pobiera od zleceniobiorców składki (w określonych przypadkach), to nie przekłada się to na ich prawa wynikające z Kodeksu pracy.
Dodatkowo warto wspomnieć, że w 2025 roku obowiązuje minimalna stawka godzinowa dla umowy zlecenia – wynosi ona 30,50 zł brutto.
Czy umowa zlecenie wpływa na emeryturę?
Choć umowa zlecenie nie wlicza się do stażu pracy, to może mieć wpływ na emeryturę – pod warunkiem, że były od niej odprowadzane składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Jeżeli zleceniobiorca posiada inny tytuł do ubezpieczenia (np. pracę etatową lub działalność gospodarczą), składki emerytalne nie muszą być odprowadzane z tytułu umowy zlecenie.
Inaczej mówiąc, nie każda umowa zlecenie buduje kapitał emerytalny. Warto więc zadbać o to, by składki były opłacane, jeżeli zależy nam na wyższym świadczeniu emerytalnym w przyszłości.
Jak liczony jest czas pracy na zleceniu?
W przypadku umów cywilnoprawnych nie obowiązują przepisy dotyczące minimalnego lub maksymalnego wymiaru czasu pracy. Wszystko zależy od ustaleń między stronami umowy – zleceniodawcą a zleceniobiorcą. Zlecenie może trwać kilka dni, tygodni, miesięcy, a nawet lat. Nie istnieją żadne ograniczenia co do długości takiej współpracy.
Co więcej, umowa zlecenie nie daje pracownikowi takich samych praw jak umowa o pracę. Osoba pracująca na zleceniu nie ma prawa do:
- urlopu wypoczynkowego,
- wynagrodzenia w czasie choroby (chyba że wykupi dobrowolne ubezpieczenie chorobowe),
- wynagrodzenia za nadgodziny,
- okresu wypowiedzenia.
Co aktualnie wlicza się do stażu pracy?
Obowiązujące przepisy jasno określają, że do stażu pracy zaliczają się przede wszystkim okresy zatrudnienia w ramach:
- umowy o pracę,
- spółdzielczej umowy o pracę,
- powołania, mianowania lub wyboru.
Oprócz tego do stażu pracy doliczane są także:
- lata nauki – zależnie od ukończonej szkoły,
- czas pobierania zasiłku dla bezrobotnych,
- służba wojskowa lub policyjna,
- okres prowadzenia gospodarstwa rolnego,
- urlopy bezpłatne oraz szkoleniowe,
- praca za granicą,
- studia doktoranckie (do 4 lat).
Dzięki zapowiadanym zmianom lista ta zostanie rozszerzona o nowe formy aktywności zawodowej, które dotąd były pomijane.
Jakie umowy mają być uwzględniane w przyszłości?
Według zapowiedzi rządu, od 2026 roku do stażu pracy będą się również wliczać okresy zatrudnienia wynikające z:
- umowy zlecenia,
- umowy agencyjnej,
- świadczenia usług,
- prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej,
- okresu zawieszenia działalności w związku z opieką nad dzieckiem,
- pracy członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych.
Dzięki tym zmianom osoby, które przez lata pracowały w tzw. szarej strefie zatrudnienia, zyskają formalne uznanie ich doświadczenia zawodowego.
Jakie będą skutki zmian?
Wprowadzenie nowych przepisów może pozytywnie wpłynąć na sytuację wielu osób, które dotychczas nie mogły korzystać z pełni praw pracowniczych. Co się zmieni?
- Urlop wypoczynkowy – po zliczeniu odpowiedniego stażu pracownikowi przysługiwać będzie więcej dni urlopowych.
- Dodatek stażowy – w firmach, w których obowiązuje dodatek za lata pracy, osoby z przeszłością na zleceniach będą miały prawo do wyższego wynagrodzenia.
- Odprawy i świadczenia – długość zatrudnienia wpływa na wysokość odpraw, np. przy rozwiązaniu umowy lub przejściu na emeryturę.
- Nagrody jubileuszowe – pracodawcy często nagradzają pracowników za długoletnią pracę – dotychczas osoby na zleceniach były pomijane.
- Dłuższy okres wypowiedzenia – wraz z wydłużeniem stażu pracy rośnie też czas trwania okresu wypowiedzenia.
Staż pracy – niezbędna wiedza każdego kadrowca
Poprawne naliczanie stażu pracy pracowników ma kluczowe znaczenie przy ustalaniu uprawnień pracowniczych, takich jak wymiar urlopu, dodatki stażowe czy prawo do nagród jubileuszowych. To obszar, w którym łatwo o błąd, szczególnie przy zmieniających się przepisach i zróżnicowanych ścieżkach zawodowych pracowników. Jeśli chcesz mieć pewność, że prawidłowo naliczasz staż pracy zgodnie z aktualnym stanem prawnym, zapisz się na szkolenie kadrowe w Centrum Verte. Dzięki temu zyskasz praktyczną wiedzę i spokój w codziennej pracy kadrowej.
Podsumowanie
Choć obecnie umowa zlecenie nie daje takich samych przywilejów jak umowa o pracę, zmiany zapowiadane przez rząd mają to zmienić. Od 2026 roku okresy zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych mają być wliczane do stażu pracy – pod warunkiem, że były od nich odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne. To krok w stronę większej równości na rynku pracy i odpowiedź na potrzeby tysięcy osób zatrudnionych poza etatem.
Jeśli ta zmiana wejdzie w życie zgodnie z planem, już wkrótce osoby pracujące na umowach zlecenie będą mogły realnie korzystać z uprawnień, które do tej pory były zarezerwowane dla pracowników etatowych. Chcesz wiedzieć, jak ta zmiana wpłynie na pracę w dziale kadr? Zapisz się na szkolenia kadrowe.
